Przez lata polityce senioralnej poświęcano zbyt mało uwagi. Sukcesywnie się to zmienia i dziś tworzona jest kompleksowa polityka senioralna budowana na dwóch filarach – aktywizacji i wsparciu finansowym.

Wypływa ona z potrzeby solidarności z emerytami i rencistami. Pozwala na dopasowaną do potrzeb reakcję w sytuacji takiej jak wzrost inflacji spowodowany pandemią i wojną w Ukrainie. 14. emerytura to odpowiedź państwa na to wyzwanie.

Zasady wypłaty „czternastki”

14. emerytura miała być wypłacona jednorazowo w 2021 r. Rząd Zjednoczonej Prawicy zdecydował jednak, że dodatkowe pieniądze trafią do emerytów i rencistów również w tym roku.

To dodatkowe świadczenie w bieżącym roku trafi do 9 mln emerytów i rencistów. Aż 7,7 mln osób otrzyma je w pełnej wysokości, czyli 1338,44 zł brutto. W przypadku osób, których emerytura lub renta jest wyższa niż 2900 zł brutto, obowiązuje zasada „złotówka za złotówkę” – oznacza to, że „czternastka” będzie zmniejszana o kwotę przekroczenia kryterium dochodowego.

– Nie chcieliśmy dopuścić do sytuacji, w której przekroczenie kryterium o kilkanaście czy nawet kilkaset złotych będzie się równało z brakiem prawa do świadczenia – tłumaczy Marlena Maląg, minister rodziny i polityki społecznej.

Pierwsze wypłaty ruszyły 25 sierpnia. 14. emerytura jest wypłacana z urzędu, co oznacza, że emeryci i renciści nie musieli składać żadnych dodatkowych wniosków. Co warte odnotowania, kwota świadczenia nie wlicza się do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku osłonowego. Nie ma też wpływu na uprawnienia osób ubiegających się o świadczenia, dodatki, zasiłki, pomoc lub wsparcie (np. ulgę rehabilitacyjną). Z kwoty 14. emerytury nie są dokonywane potrącenia ani egzekucje.

Adekwatna reakcja

Jednym z powodów tego, że rząd zdecydował się na ponowne wypłacenie 14. emerytury, jest inflacja wywołana pandemią COVID-19 i rosyjską agresją na Ukrainę. Właśnie dlatego wypłata „czternastki” została wyznaczona na III kwartał tego roku.

– Reagujemy na sytuację i wspieramy Polaków m.in. przez: zerowy VAT na żywność, obniżenie podatków, dodatek węglowy, wakacje kredytowe czy właśnie 14. emeryturę. Staramy się dzięki niej neutralizować wzrost cen dla najbardziej potrzebujących seniorów – mówi Marlena Maląg.

Na świadczenie zostały przeznaczone środki w wysokości 11,4 mld zł, a łącznie z 13. emeryturą nakłady sięgnęły w tym roku 24,5 mld zł.

– Mamy nadzieję, że dodatkowe środki z 14. emerytury nie tylko pomogą uzupełnić braki w domowym budżecie, lecz także wzmocnią poczucie bezpieczeństwa ekonomicznego seniorów – dodaje minister.

Odpowiedzialna polityka społeczna

Inflacja w tym roku to zjawisko globalne, które dotyka większości krajów na świecie. Wiele europejskich państw notuje najwyższe od kilkudziesięciu lat wskaźniki inflacji. Polska odpowiada na wzrost cen szeregiem działań, które mają łagodzić odczuwalne skutki inflacji. Warto dodać, że nawet w sytuacji zwiększonych wydatków na pomoc obywatelom finanse publiczne są w dobrej kondycji, a dług w proporcji do polskiego dochodu narodowego spada.

– Budujemy odpowiedzialną politykę społeczną. Oznacza to, że pomagamy tak, jak pozwala na to kondycja finansów publicznych. Musimy dokonywać trudnych, ale koniecznych wyborów, a seniorzy, których pozycja na rynku jest najsłabsza, nie mogą ponosić największych kosztów wzrostu cen. 14. emerytura jest kompromisem między potrzebami seniorów a możliwościami budżetu państwa – podkreśla minister Maląg.

Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej wylicza, że w 2022 r. na wszystkie działania i programy adresowane do osób starszych zostanie przeznaczonych ok. 44 mld zł.